حضرت عيسى ( ع ) را گفتند : چگونه صبح كردى و چطور است حال شما ؟ فرمود : توانايى ندارم كه به منافع آنچه اميد دارم دست يابم ، و نمىتوانم آنچه را كه پرهيز مىكنم از خود دفع و دور كنم ، و در عين حال مأمورم كه به اوامر و تكاليف مولى اطاعت و امتثال كرده ، و از نواهى او منتهى شوم ، پس كدام فقيرى است كه از من فقيرتر باشد . و اويس قرنى را گفتند : چگونه است حالات شما ؟ گفت : چگونه مىشود حال آن كسى كه صبح مىكند نمىداند كه آيا به شام خواهد رسيد يا نه ! و چون وارد شب مىشود نمىفهمد كه آيا به صبح وارد خواهد شد يا نه ! و ابو ذر گفت : من صبح مىكنم در حالتى كه پروردگار خودم را سپاسگزارم ، و از خودم بيزار و شاكى . پيغمبر اكرم ( ص ) فرموده است : كسى كه صبح كند و همت و فكر او در غير خدا باشد هر آينه از زيانكاران بوده و از رحمت خدا دور است . [ ( شرح ) ] كسى كه مىخواهد حركت و سيرى كند ، لازمست پيش از قدم برداشتن رفيقى براى خود در اين مسير انتخاب كند - الرفيق ثم الطريق . و پس از انتخاب رفيق سفر ، البته با شرائطى كه لازم است ، الاخ في الله ، مىبايد كمال موافقت و يگانگى در ميان آنها بوده ، و با نهايت صدق و صفا و محبت و خلوص ، از خير خواهى و موعظت و پند و تذكرات لازم و امر به معروف و نهى از منكر نسبت به ديگران كوتاهى نكرده ، و آنچه بايد عمل شود به كار بندد . ضمنا معلوم شد كه برادرى و مواخات از محبت الهى و نورانيت سر چشمه گرفته ، و روى برنامهء عبوديت مىبايد جريان پيدا كرده ، و در تمام مراحل به نيت اخلاص عملى شود . و به همين مناسبت خلاصه اى از جريان حالات حضرت عيسى ( ع ) و اويس قرنى و ابو ذر غفارى را كه از زبان خودشان در پاسخ سؤال از ايشان نقل شده است ، ذكر شد . و مخصوصا كلام حضرت عيسى ( ع ) كه در حقيقت بيان معنى عبوديت و حقيقت ربوبيت است ، نقل شده است . و افرادى كه دعوى ايمان دارند ، لازمست اين كلمات را به حالات خود تطبيق داده ، و به دقت توجه داشته باشند كه آيا به مقام بندگى خود آشنائى دارند يا نه ؟ و آيا به وظايف عبوديت خود به آن طورى كه بايد عمل مىكنند يا نه ؟ و آيا